Lezing Herman Broers bij VHW over het Onderduikersparadijs in de Noordoostpolder
De Vereniging Historie Weststellingwerf organiseerde de laatst bijeenkomst van het seizoen in Zalencentrum De Rank in Wolvega met het thema het Onderduikersparadijs. Arbeiders, Oorlog en Illegaliteit op het Nieuwe Land door Herman Broers.
Biograaf en historische auteur Herman Broers uit Scherpenzeel (Weststellingwerf) verdiepte zich in het leven en handelen van Bert Knipmeijer, de hoeder van het Nederlands Onderduikers Paradijs en diens tragische lot. Broers publiceerde diverse boeken, onder andere over kunstnieruitvinder Willem Kolff (1911-2009) en over de geschiedenis van Kampen als studentenstad. Broers is hoofdredacteur van het historische tijdschrift ‘Fryslân’ van het Koninklijk Fries Genootschap. Hij werkt vanuit Scherpenzeel en Kampen. In die stad is hij voorzitter van de historische vereniging voor de IJsseldelta ‘Jan van Arkel’, coördinator van hun historische tijdschrift en van het cultuurhistorische jaarboek ‘Kamper Almanak’.
De lezing ging over Bert Knipmeijer. Nooit wilde Bert Knipmeijer (1912- 1971) meer praten over de oorlog, terwijl hij werd geroemd als de hoeder van het Nederlands Onderduikers Paradijs. Hij redde met gevaar voor eigen leven duizenden uit handen van de bezetter door hen te laten onderduiken tussen de grote aantallen landarbeiders die hij moest werven voor ontginning van de Noordoostpolder. Op het in oorlogstijd drooggevallen, 48.000 hectare tellende, lege Nieuwe Land, wilde iedereen iets van hem: de bezetter, het verzet, de Rijksdienst en de duizenden bange zielen die hij er in die enorme leegte verstopte.
Knipmeijer zweeg en stierf jong. Groot eerbetoon bleef uit, behalve een straatnaam, een herdenkingssteentje en een plaatje op straat bij het Onderduikersbankje in Emmeloord. Terwijl zijn makkers van toen tientallen jaren na de bevrijding nog altijd wezen naar hem: ‘De Knip’, de onverschrokkenste van allemaal.
Hoe wordt een eenvoudige Drentse jongen een verzetsleider op het Nieuwe Land om zich na de bevrijding daarvan af te keren en de rest van zijn leven te werken voor een drankenhandel van een omstreden oorlogswinstmaker.
Bijschrift foto 3: Bert Knipmeijer
FOTO’S: Lenus van der Broek
